Verwachtingen loslaten klinkt eenvoudig, maar in de praktijk vraagt het moed. We leren al jong om te voldoen aan wat anderen van ons verwachten. Toch ontstaat echte rust pas wanneer je jezelf toestemming geeft om jouw eigen pad te volgen.
Russ Harris is de auteur van The Happiness Trap en hij legt uit dat we vanuit onze omgeving en maatschappij voortdurend het signaal krijgen dat we van nature een gelukkig wezen zouden moeten zijn. Dat geluk de norm is en dat er iets mis met je is wanneer jij je niet goed voelt. Ook leren we dat we pas goed genoeg zijn als we voldoen aan bepaalde verwachtingen of succesnormen.
Volgens Harris zorgt deze achtervolging naar geluk juist voor veel leed. Het streven naar een constant geluksgevoel werkt averechts: hoe harder je probeert gelukkig te zijn, hoe ongelukkiger je je vaak voelt.
Geven verwachtingen een richting of juist beperking?
Verwachtingen zijn niet per definitie verkeerd. Ze geven richting, structuur en kunnen helpen bij het maken van keuzes. Maar als je jezelf steeds aanpast aan de verwachting van anderen en denkt aan wat je zou moeten doen dan kun je de verbinding met jouw eigen behoeften en verwachtingen verliezen.
We groeien in de Westerse samenleving op met een verwachting dat we succes, zekerheid en geluk moeten nastreven. En dat we daar ook een bepaalde controle op kunnen uitoefenen. Maar wat betekent ‘succesvol’ zijn voor jou? Is dat een goede baan, een koophuis en een gezin? Er gaan momenten komen dat er geen zekerheid in het leven is en waar je geen controle over hebt, hoe ga je daar mee om? En wat houdt geluk dan eigenlijk in?
De mythe van constant gelukkig zijn
“The more we try to avoid the basic reality that all human life involves pain, the more we are likely to struggle with that pain when it arises, thereby creating even more suffering.”
Harris stelt dat een van de grootste misverstanden in onze maatschappij is dat geluk een constante staat van zijn zou moeten zijn. Door constant gelukkig te willen zijn en dat na te streven, wil je negatieve emoties en situaties koste wat het kost vermijden. Door dit te doen, raak je verstrikt in een onrealistisch beeld van hoe het leven eigenlijk is: een leven met gelukkige én ongelukkige momenten.
Je gaat vechten tegen negatieve emoties, jezelf vergelijken en piekeren. En als je niet gelukkig bent, leg je de verantwoordelijkheid bij jezelf of bij je omgeving. Het resultaat: een ongelukkig gevoel. Zo zijn we immers opgegroeid: we leven in een maakbare samenleving, dus geluk kun je ook maken.
Loslaten is niet hetzelfde als opgeven
Loslaten wordt vaak gezien als opgeven. Loslaten betekent niet dat je geen ambities mag hebben of je dromen moet opgeven. Loslaten betekent dat je stopt met leven volgens regels waarmee je bent opgegroeid en die jou niet meer dienen. Het betekent ruimte maken voor je eigen pad, jouw waarden en jouw tempo. Ook dat je leert accepteren dat je niet overal controle over hebt.
Het vraagt van je om eerlijk naar jezelf te kijken: waar pas ik mezelf aan om anderen tevreden te stellen? Welke rollen draag ik nog, terwijl ze me niet meer passen? En wat zou ik doen als ik niet meer bang was om anderen teleur te stellen?
Je eigen pad is geen rechte lijn
Wie zijn eigen pad volgt merkt al snel dat het een weg is met hobbels en gaten zonder duidelijke verkeersborden. Soms weet je niet precies waar je naartoe gaat. Soms voelt het onzeker of eenzaam en kan schuldgevoel om de hoek komen kijken. Maar ergens weet je: dit voelt meer als ‘jou’ dan het pad dat je dacht te moeten volgen.
Oefening: reflectiemoment
Download hieronder het invulbare PDF bestand met 4 reflectievragen.
Welke verwachtingen zou jij kunnen loslaten? Heb je iets aan bovenstaande inzichten? Geef dan een reactie!
